Omurga; vücudu dik tutan, destekleyen en önemli kolon
görevini görüyor. Ayrıca esnek disk yapılarıyla vücudun
istenildiği şekilde eğilip bükülmesine, harekete katılmasına da
yardım ediyor. Ancak iş ortamında yapılan hatalar omurgaya
uygunsuz yük binmesine neden oluyor. Bilgisayar başında daha
fazla zaman geçirmek, uygunsuz pozisyonda çalışmak, hareketsiz
iş ile yaşam temposu nedeniyle bir yandan da kilo almak,
omurgaya binen yükü daha da artırıyor. Bunların sonucunda da son
yıllarda iş ortamına bağlı bel ve boyun sorunlarında belirgin
bir artış görülüyor. Öyle ki bilgisayar kullananların yarısından
fazlası omurgaya bağlı ağrı, tutulma, uyuşma, karıncalanma ve
kramp gibi şikayetleri olduğunu belirtiyor.
Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Dr. Murat Hamit Aytar, omurga
sorunlarının “ağrı†anlamına geldiğini belirterek, “Bunun
sonucunda da hastanın iş verimi düşüyor. Üstelik uzun süre masa
ve bilgisayar başında çalışanlarda önce duruş bozukluğuna bağlı
kas ağrıları ile kas spazmları görülürken, geç kalındığında ise
bu sorun boyun ile bel fıtığına kadar ilerleyebiliyor. Hasta
şiddetli ağrılar nedeniyle iş güç kaybı yaşayabiliyor, hatta
işinden ayrılmak zorunda bile kalabiliyor†uyarısında bulundu.
UYGUNSUZ OTURUŞ POZİSYONU EN ÖNEMLİ ETKEN
Aytar, omurga sorunlarının genellikle uzun süre sabit bir
pozisyonda ve uygunsuz pozisyonda çalışmaktan kaynaklandığına
dikkat çekerek, “Ofis ortamında yapılan en önemli hata, uygunsuz
oturuş pozisyonu almak. Özellikle sırtı desteksiz, dik pozisyon
verilemeyen koltuk veya tabure kullanmak, sırtı desteklemeden
boşlukta oturmak, klavyeyi ve monitörü uygunsuz yerde
konumlandırmak bel ya da boyun omurgası üzerine yük bindirerek
omurga sorunlarına neden oluyor†dedi.
HANGİ HAREKETLER OMURGA İÇİN RİSKLİ?
- Uygunsuz; sırtı desteksiz, arkaya fazla esneyen koltuklarda
oturmak,
- Özellikle bilgisayar başında sırt desteksiz, iki büklüm veya
öne kaymış biçimde uzun süre oturmak,
- Gün boyu sürekli ayakta kalmak,
- Çok ağır olsun ya da olmasın sürekli yük taşır pozisyonda
olmak, desteksiz – ani yük kaldırmak.
ERKEN TEŞHİS İLE SORUN BİRKAÇ GÜNDE GEÇİYOR
Toplumun neredeyse yüzde 80’i iş yaşamının bir döneminde omurga
sorunları çekiyor. Bu kadar büyük bir oran olmasına rağmen
omurga kaynaklı ağrıların çoğu kısa süreli, geçici ağrılar
oluyor. Bel ve boyun ağrıları genellikle birkaç gün ağrı kesici
almakla, omurgayı zorlayan pozisyon, duruş veya zorlayıcı spor
gibi etkenleri bertaraf etmekle, hatta kısa süreli istirahat ile
tamamen ortadan kalkabiliyor.
Dr. Murat Hamit Aytar bu tedavinin cevap vermediği, sorunun
arttığı durumlarda ise fizik tedavi rehabilitasyon programları,
omurgaya uygulanan lokal enjeksiyon tedavileri, yüksek dozda
ilaç tedavileri ve mutlak yatak istirahatı gerektiğini belirtti.
GEÇ KALINDIĞINDA TEK ÇÖZÜM AMELİYAT
Cerrahi tedaviye koruyucu tedavilerden fayda görülmediği,
şikayetlerin geçmediği omurga sorunlarında son seçenek olarak
başvurulduğunu belirten Dr. Murat Hamit Aytar, ancak geç teşhis
veya yetersiz tedavi ya da omurilikte ciddi baskı gibi bazı
durumlarda cerrahi tedavinin ilk seçenek, hatta acil seçenek
olabileceği uyarısında bulunarak şunları söyledi: “Boyundan kola
vuran, belden bacağa vuran çok şiddetli, hiçbir tedavinin cevap
vermediği ağrı, kol veya bacakta belirgin güç kaybı, refleks
kaybı gibi sinirlerin ciddi sıkıştığını gösteren bulgular, idrar
tutamama sorunu baş göstermesi hızla cerrahi tedavi yapılması
gerektiğine işaret ediyor.â€
10 ADIMDA BEL VE BOYUN SAĞLIĞINIZI KORUYUN
Beyin ve Sinir Cerrahı Uzmanı Dr. Murat Hamit Aytar,
işyerinde omurga sağlığını korumanız
için çok önemli,
uygulaması ise bir o kadar basit
önerilerde bulundu. İşte o öneriler:
1. Sırtınızı daima dik tutun: İşyerinde iki
büklüm, öne kaymış bir şekilde asla oturmayın. Boşlukta, sırt
dayamadan oturmak omurgaya çok daha fazla yük bindiriyor.
Sırtınızı dik ve ergonomik bir koltukta dayayarak oturmaya özen
gösterin.
2. Bilgisayar ve klavyeyi doğru yere yerleştirin:
Bilgisayarın mönitörü tam karşınızda olmalı. Göz
seviyeniz bilgisayar ekranının üst-orta seviyesine gelmeli.
Klavye de karşınızda konumlanmış halde ve dirsek seviyesinde
bulunmalı.
3. Boynunuzu boşlukta bırakmayın: Boyun
özellikle yorulduğu için boşlukta kalmamalı. Boynunuzun
yorulmaması için sırtınızı, fırsat bulduğunuzda başınızı her
zaman koltuğa yaslayın.
4. Ağır yükleri kontrolsüz kaldırmayın: Yerden
veya masadan ağır bir yükü kontrolsüz biçimde kaldırmayın.
Kaldırabileceğinizden fazla yükü yardımsız ve desteksiz asla
almayın.
5. Her saat başı hareket edin: Koltukta çok
uzun süre oturmayın. Her saat başı kısa süreliğine de olsa ayağa
kalkın, esnetici egzersizler yapın veya dolaşın.
6. Ergonomik ayakkabılar giyin: Uzun süre
ayakta kalıyorsanız, ayağınıza uygun ergonomik ayakkabı giyin.
Omurgaya fazla yük binmesine neden olan çok yüksek topuklu
ayakkabılardan kaçının.
7. Boyun ve bel egzersizleri yapın: İşyerinde
yapabileceğiniz basit ve etkili boyun ile bel egzersizleri
omurgayı korumada en etkili
yöntemdir. Hekiminizden egzersiz listesi isteyin. Kontrollü,
uzman rehberliğinde düzenli sporun sizin için en iyi
koruma ve tedavi yöntemi olduğunu da unutmayın!
8. Çantanızdaki gereksiz yüklerden kurtulun:
Her gün kullandığınız iş çantası ağır olmamalı. Çantayı hep aynı
tarafta taşımamaya da dikkat edin.
9. ‘Kütletme’ hareketi yapmayın: Halk arasında
boynu ve beli “kütletme†diye tabir edilen anormal, zorlayıcı
hareketleri asla yapmayın. Bu hareket kısa süreli
rahatlatıyor
gibi gelebilir. Ancak uzun vadede omurgayı yıpratan ve bozan
kısır döngünün, eklem yüzeylerindeki ciddi aşınma ve
bozulmaların nedeni olacaktır.
10. İdeal kilonuzda kalın: Omurganızın üzerine
binen yükü azaltmak için ideal kiloda kalmaya, fazla kilolardan
kurtulmaya özellikle dikkat edin.